PART 2
Hindi ako makapagsalita. Parang may bumara sa lalamunan ko habang tinitignan ang babaeng kakapakasal ko lang. Ang buong akala ko ay iniligtas ko siya mula sa kahirapan at sa kalupitan ng pamilya ko. Pero ngayon, napagtanto ko na mas mayaman pa siya sa amin.
“Hindi ko maintindihan, Ana,” sabi ko sabang napahawak sa ulo ko. “Kung ikaw ang tagapagmana ng Nexus Holdings, bakit ka nagtiis na maging katulong sa bahay namin? Bakit mo hinayaang alipustahen at saktan ka ng nanay ko araw-araw?”
Umupo si Ana sa tabi ko, hawak pa rin ang itim na kahon. Malalim ang kaniyang hininga.
“Tatlong taon na ang nakakaraan, niloko ng tatay mo na si Don Fernando ang tatay ko,” panimula niya. Walang emosyon ang kaniyang boses pero ramdam ko ang bigat ng bawat salita. “Nag-invest ang tatay ko sa isang malaking proyekto na inalok ng pamilya mo. Lahat ng pera ng kumpanya namin, ipinasok niya doon. Pero peke pala ang lahat. Ninakaw ng tatay mo ang pondo at iniwan kaming bangkarote.”
Humarap siya sa akin at hinawakan ang mukha ko. Malamig ang kaniyang mga palad.
“Dahil sa matinding stress at kahihiyan, inatake sa puso ang tatay ko at pumanaw siya sa ospital. Noong araw na ilibing siya, nangako ako sa sarili ko na pababagsakin ko ang mga Almeda. Nagpalit ako ng pangalan. Pumasok ako bilang katulong sa mansyon ninyo para magnakaw ng mga impormasyon. Gusto kong makuha ang mga ebidensya ng illegal tax evasion at money laundering ng tatay mo.”
Napatayo ako sa narinig ko. Sobrang gulo ng utak ko. Ang tatay ko na kilalang kagalang-galang na negosyante ay isang magnanakaw at manloloko? At ang babaeng mahal ko ay pumasok sa buhay namin para maghiganti?
“Ibig sabihin, ginamit mo lang ako?” tanong ko. Nararamdaman ko ang takot at sakit sa dibdib ko. “Plano mo ba talaga akong pasukin sa buhay mo para mas madali mong sirain ang pamilya ko?”
Tumingin sa akin si Ana. May lungkot na sa kaniyang mga mata ngayon.
“Iyon ang unang plano ko, Joshua. Noong una, akala ko pareho ka ng mga magulang mo. Akala ko spoiled brat ka na walang pakialam sa ibang tao. Pero nagkamali ako.”
Tumayo rin siya at lumapit sa akin.
“Sa loob ng isang taon na pananatili ko sa bahay ninyo, nakita ko kung paano mo tratuhin ang mga empleyado. Nakita ko na iba ka sa kanila. Mabuti kang tao, Joshua. At ang pinakamalaking pagkakamali sa plano ko ay ang mahulog ang loob ko sa iyo.”
Huminga ako nang malalim. “Pero pinakasalan mo pa rin ako ngayon.”
“Dahil pinatunayan mo sa akin kaninang umaga na handa mong iwan ang lahat para sa akin,” sagot niya habang hawak ang kamay ko. “Noong harangin mo ang nanay mo at tanggihan mo ang herensya mo para lang protektahan ako, doon mo sinira ang galit ko sa iyo. Malinis ang puso mo, Joshua. Kaya binuwag ko ang plano ko na isama ka sa pagbagsak ng pamilya mo.”
Naupo ako muli sa foam. Pakiramdam ko ay umiikot ang buong kwarto. Sa loob lang ng isang araw, nawalan ako ng pamilya, nalaman kong kriminal ang tatay ko, at nalaman kong bilyonaryo ang asawa ko.
“Ano ang susunod na mangyayari ngayon?” tanong ko habang nakatingin sa sahig.
“Bukas ng umaga, isusumite na ng mga abogado ko sa mga awtoridad ang lahat ng ebidensya laban sa Almeda Realty,” seryosong sabi ni Ana. “Ipi-freeze ng gobyerno ang lahat ng assets ng pamilya mo. Makukulong ang tatay mo at ang nanay mo dahil sa mga ilegal na transaksyon na ginawa nila.”
Natahimik ang buong kwarto. Ang tanging naririnig lang ay ang tunog ng lumang bentilador sa sulok. May takot sa puso ko para sa mga magulang ko, kahit na itinapon at itinakwil nila ako. Dugo ko pa rin sila.
“Joshua, binibigyan kita ng pagpipilian,” sabi ni Ana habang nakatitig sa akin.
“Anong pagpipilian?” tanong ko.
“Ang lahat ng yaman, kapangyarihan, at karangyaan na nawala sa iyo nang lumayas ka sa mansyon, kaya kong ibigay sa iyo ngayon din. Mas mayaman ang Nexus Holdings kaysa sa Almeda Realty. Lahat ng gusto mo, makukuha mo.”
Tumingin siya sa akin nang may pag-aalala.
“Pero ang kapalit nito ay ang panonood sa pagbagsak at pagkakakulong ng mga magulang mo. Kaya mo bang tanggapin ang hustisya na ito, o pipiliin mong bumalik sa kanila at tulungan silang pagtakpan ang mga kasalanan nila?”
Hindi ako nakasagot agad. Ang utak ko ay nagtatalo. Kung pipiliin ko si Ana at ang hustisya, habambuhay kong dadalhin ang bigat na ang asawa ko ang nagpakulong sa mga magulang ko. Pero kung babalik ako sa mga magulang ko, alam kong kinunsinti ko ang krimen na sumira sa buhay ng ibang tao.
Bago pa ako makapagsalita, biglang tumunog ang cellphone ni Ana. Tiningnan niya ang screen at kumunot ang kaniyang noo. Sinagot niya ito at ini-speaker.
“Atty. Ramos, bakit ka napatawag nang ganitong oras?” tanong ni Ana.
Si Atty. Luis Ramos ay ang chief legal counsel ng pamilya ko. Siya rin ang ninong ko sa binyag at matagal nang pinagkakatiwalaan ng tatay ko. Nagulat ako na siya pala ang kausap ni Ana.
“Ma’am Ana, may emergency,” mabilis at kabado ang boses ni Atty. Ramos sa kabilang linya. “Nalaman ni Donya Corazon na may nag-leak ng mga dokumento. Isang oras ang nakakalipas, sinubukan niyang mag-wire ng limang daang milyong piso sa isang offshore account sa Switzerland.”
Nagkatinginan kami ni Ana.
“Nagawa ba niya?” tanong ni Ana.
“Hindi po, dahil naunahan natin sila na mag-file ng emergency freeze order sa bangko,” sagot ni Atty. Ramos. “Pero hindi lang ‘yan ang problema. Agad na umalis si Donya Corazon sa mansyon. Iniwan niya si Don Fernando.”
“Nasaan siya ngayon?” tanong ko na hindi na nakatiis.
Narinig ni Atty. Ramos ang boses ko. “Joshua? Nandiyan ka pala. Mabuti at magkasama kayo. Joshua, ang nanay mo, tumatakas na. May dala siyang malalaking bag at papunta siya ngayon sa isang pribadong warehouse sa Pasay. Doon nakatago ang mga pisikal na ginto at cash ng kumpanya na hindi nakarehistro sa bangko.”
“Paano si Papa?” tanong ko muli, lumalabas ang takot sa dibdib ko.
“Ang tatay mo ay nasa opisina ngayon, gulo-gulo ang isip. Pinalabas ng nanay mo sa mga dokumento na si Don Fernando ang may ari ng lahat ng dummy companies. Ginamit lang siya ng sarili mong ina para maging pain kapag nagkabukuhan na.”
Nabitawan ko ang cellphone sa kama. Pakiramdam ko ay mas lalong nadagdagan ang bigat sa dibdib ko. Ang sarili kong ina na kung umasta ay parang napakalinis at napakarangal, ay handang ilaglag ang sarili niyang asawa para lang makatakas dala ang yaman.
Biglang tumunog naman ang sarili kong cellphone. Tiningnan ko ito. Pangalan ng tatay ko ang lumabas. Nanginginig ang kamay ko habang sinasagot ang tawag.
“Joshua…” umiiyak ang tatay ko. Ngayon ko lang siya narinig na umiyak nang ganoon katindi. “Joshua, tulungan mo ako, anak. Ang nanay mo… iniwan ako. Ninakaw niya ang lahat ng pera at iniwan sa akin ang mga utang at kaso. Papunta na rito ang mga pulis sa opisina ko. Wala akong alam sa mga pinapirmahan niyang papel sa akin noong nakaraang buwan.”
“Papa, nasaan ka?” tanong ko, nararamdaman ko ang labis na awa sa kaniya.
“Nasa opisina ako, anak. Natatakot ako. Patawarin mo ako, Joshua. Patawarin mo ako sa ginawa ko sa pamilya ni Victorino noon. Tama ang nanay mo, karma ko na ito. Pero pakiusap, huwag mong hahayaan na itakas ng nanay mo ang natitirang pera. Galing ‘yan sa pawis at panloloko sa ibang tao, hindi dapat sa kaniya mapunta ‘yan.”
Naputol ang tawag. Napasandal ako sa pader ng apartment. Ang tatay ko ay handa nang sumuko, pero ang nanay ko ay patuloy na gumagawa ng paraan para makaligtas nang marangya.
Tumingin sa akin si Ana. Seryoso ang mukha niya pero may pag-unawa.
“Joshua, kailangan nating pumunta sa Pasay,” sabi ni Ana. “Kung makakatakas ang nanay mo gamit ang perang iyon, hinding-hindi natin makukuha ang hustisya. At mas lalong madiin ang tatay mo sa mga kasong hindi naman niya solong ginawa.”
Tumayo ako nang diretso. Nawala ang lahat ng pag-aalinlangan sa isip ko. Ang pamilya ko ay wasak na, pero may pagkakataon pa ako na gawin ang tama.
“Sasama ako sa iyo, Ana,” sabi ko. “Gawin natin ang dapat gawin.”
Mabilis kaming bumaba ng building. Sa labas ng lumang apartment, nagulat ako nang makita ang isang itim na luxury SUV na naghihintay. Isang lalaking naka-uniporme ang nagbukas ng pinto para sa amin. Siya ang personal na driver ni Ana.
Sumakay kami at mabilis na pinasibad ang sasakyan patungo sa Pasay. Habang nasa biyahe, walang nagsasalita sa amin. Nakatingin lang ako sa labas ng bintana, pinagmamasdan ang mga ilaw ng Maynila. Hindi ko akalain na ang gabi ng kasal ko ay magiging ganito ka-gulo.
“Natatakot ka ba?” tanong ni Ana habang hinahawakan ang kamay ko.
“Natatakot ako para sa pamilya ko, pero alam kong ito ang tamang gawin,” sagot ko. “Salamat dahil hindi mo ako iniwan.”
“Hinding-hindi kita iiwan, Joshua,” tugon niya.
Pagkaraan ng tatlumpung minuto, pumasok ang sasakyan namin sa isang madilim at liblib na lugar sa Pasay. Maraming mga lumang warehouse sa paligid. Huminto kami sa harap ng isang malaking gate na may bahagyang awang.
Nakita ko ang isang kulay puting van na nakaparada sa loob. Ang mga tauhan ng nanay ko ay mabilis na nagkakarga ng mga itim na bag sa likod ng van.
“Nandiyan siya,” sabi ni Ana.
Binuksan namin ang pinto ng sasakyan at bumaba kami. Naglakad kami pumasok sa loob ng warehouse. Ang tanging ilaw lang ay ang headlamp ng van at ilang bumbilya sa kisame.
Nang marinig ng mga tauhan ang mga yabag namin, bigla silang huminto at humarap sa amin. Lumabas mula sa gilid ng van si Donya Corazon. Suot pa rin niya ang mamahaling alahas at designer clothes, pero magulo ang kaniyang buhok at bakas ang galit sa kaniyang mukha.
“Joshua?” gulat na sabi ng aking ina. Pagkatapos ay tumingin siya kay Ana. “At kasama mo pa ang basurang katulong na ‘yan? Anong ginagawa ninyo rito?”
“Ma, itigil mo na ito,” sabi ko habang naglalakad palapit sa kaniya. “Sumuko ka na. Alam na ng mga pulis ang lahat. Alam na rin ni Papa ang ginawa mo.”
Tumawa nang malakas ang aking ina. Isang nakakatakot at mapait na tawa na bumasag sa katahimikan ng warehouse.
“Sumuko? Sa tingin mo ba ay magpapabulok ako sa kulungan kasama ang tangang ama mo?” sigaw niya. “Ginamit ko lang ang tatay mo para maitayo ang Almeda Realty. Siya ang pumirma sa lahat ng ilegal na dokumento, kaya siya ang mananagot!”
Humarap naman siya kay Ana na may kasamang mapang-uyam na ngiti.
“At ikaw, Ana Santos… o dapat ko bang sabihing Ana Victorino?”
Nanlaki ang mga mata ko sa narinig ko. Alam ng nanay ko ang tunay na pagkatao ni Ana?
Tumingin ako kay Ana, at nakita kong nagulat din siya. Bahagyang umatras si Ana.
“Akala mo ba ay napakatalino mo, Ana?” sabi ng nanay ko habang dahan-dahang lumalapit sa amin. “Akala mo ba ay hindi ko alam na anak ka ni Arthur Victorino noong pumasok ka bilang katulong sa mansyon ko?”
“Paano…” bulong ni Ana.
“Madali lang,” sagot ng nanay ko na mayabang ang tono. “Bago ka pa man makatapak sa bahay ko, ipinabantayan na kita. Alam kong naghahanap ka ng ebidensya laban sa amin. Kaya naman hinayaan kita. Lahat ng mga dokumento na nakuha mo sa opisina ng tatay mo, ako ang nag-iwan doon para madali mong mahanap.”
“Bakit mo gagawin ‘yon sa sarili mong asawa?” tanong ko, hindi makapaniwala sa naririnig ko.
Tumingin sa akin ang nanay ko. Walang bakas ng pagmamahal sa kaniyang mga mata.
“Dahil matagal ko nang gustong idirekta ang lahat ng kasalanan ng kumpanya kay Fernando! Gusto kong makuha ang lahat ng pera at iwan siya. Ginamit ko ang galit at paghihiganti ni Ana para siya ang maging mitsa ng pagbagsak ng tatay mo, habang ako ay malinis na makakatakas dala ang lahat ng yaman na ito!”
Naramdaman ko ang matinding hilo. Ang aking ina ang tunay na mastermind ng lahat. Ginamit niya ang paghihiganti ni Ana para sa sarili niyang interes.
“At huwag kang mag-alala, Joshua,” dagdag pa ng nanay ko habang nakatitig sa akin nang matalim. “Akala mo ba ay pinatalsik kita kaninang umaga dahil lang sa galit ako sa pagpapakasal mo sa katulong na ito?”
“Anong ibig mong sabihin?” tanong ko. Kumaba nang husto ang dibdib ko.
Naglabas ang nanay ko ng isang pirasong papel mula sa kaniyang mamahaling bag.
“Bago ka lumayas kaninang umaga, pinapirmahan ko sa iyo ang isang waiver ng herensya, hindi ba? Dahil sa sobrang galit mo at pagmamadali na makuha ang katulong na ito, hindi mo binasa ang nakasulat.”
Ngumiti siya nang napakalapad. Isang ngiti na nagpabagsak sa buong mundo ko.
“Hindi ‘yon waiver ng herensya, Joshua. Iyon ay isang kasunduan na ikaw ang tumatayong bagong Chief Executive Officer at Sole Owner ng lahat ng dummy companies na ginamit sa money laundering at tax evasion. Sa madaling salita, Joshua… ikaw ang mananagot sa batas. Lahat ng ebidensya na ibibigay ni Ana sa mga pulis bukas ay magtuturo sa iyo, hindi sa akin, at hindi lang sa tatay mo.”
Nanghina ang mga tuhod ko. Napahawak ako sa balikat ni Ana para hindi ako mabuwal. Ginamit ako ng sarili kong ina. Ang galit ko at ang pag-ibig ko kay Ana ang ginamit niyang pain para gawin akong salarin sa mga krimen na wala akong kinalaman.
“Ma… paano mo nagawa ito sa sarili mong anak?” tanong ko habang umiiyak na ako sa tindi ng sakit at pengdidiri sa kaniya.
“Negosyo lang ito, Joshua. Walang personalan,” malamig niyang sagot. “Ngayon, maiwan ko na kayo. Magkasama naman kayong magdurusa. Si Ana, walang nakuha kundi ang pagpapakulong sa lalaking mahal niya. At ikaw, Joshua, mabubulok ka sa kulungan habang ako ay nagpapakasasa sa yaman sa ibang bansa.”
Sumakay ang nanay ko sa loob ng van. Inutusan niya ang kaniyang mga tauhan na paandarin na ito.
Tumingin ako kay Ana. “Ana… patawad. Hindi ko alam. Patawarin mo ako.”
Inaasahan ko na magagalit si Ana sa akin o kaya ay maiiyak dahil nabigo ang kaniyang paghihiganti. Ngunit sa halip na maiyak, nakita ko si Ana na dahan-dahang ngumiti. Isang ngiti na puno ng kumpiyansa.
“Huwag kang umiyak, Joshua,” sabi ni Ana habang pinupunasan ang mga luha ko. “Hindi ka makukulong.”
Humarap si Ana sa van na magsisimula pa lang umabante. Itinaas niya ang kaniyang kamay at may pinindot na remote control.
Biglang bumagsak ang malaking bakal na shutter ng warehouse, dahilan para mabarahan ang labasan. Napapreno nang malakas ang van ng nanay ko.
Bumaba muli ang nanay ko, galit na galit. “Ano ang ibig sabihin nito, Ana? Huwag mo akong itulad sa tatay mo na madaling lokohin!”
Naglakad si Ana nang pasulong, diretsong-diretso ang tayo.
“Corazon, akala mo ba ay ikaw lang ang marunong mag-imbestiga?” banayad na sabi ni Ana. “Alam ko na alam mo ang pagkatao ko. Alam ko rin na pinalitan mo ang mga papel na pinapirmahan mo kay Joshua kaninang umaga.”
Nanlaki ang mga mata ng nanay ko. “Ano?”
“Si Atty. Ramos ay matagal nang tapat sa pamilya ko, bago pa man siya magtrabaho sa inyo,” paglilinaw ni Ana. “Bago mo pa ibigay kay Joshua ang mga papel na ‘yon kaninang umaga, pinalitan na ni Atty. Ramos ang laman ng folder. Ang pinirmahan ni Joshua ay hindi ang pagiging may-ari ng mga dummy companies.”
Kinuha ni Ana ang kaniyang tablet mula sa bag at ipinakita ang kopya ng dokumento.
“Ang pinirmahan ni Joshua kaninang umaga ay isang pre-nuptial agreement at isang irrevocable trust fund setup. Lahat ng shares na nakapangalan sa kaniya sa Almeda Realty ay legal nang inilipat sa ilalim ng Nexus Holdings bilang regalo sa aming kasal. At dahil kasal na kami ngayon, ang mga asset na ‘yon ay protektado na ng batas mula sa anumang pananagutan ng Almeda Realty.”
Napanganga ang aking ina. Ang papel na hawak niya ay walang silbi.
“At tungkol naman sa mga bag ng pera at ginto na nasa loob ng van mo ngayon…” ngumiti nang mas malawak si Ana. “Hulaan mo kung sino ang nag-tip sa NBI at Bureau of Customs tungkol sa lokasyon ng warehouse na ito dalawang oras na ang nakakaraan?”
Biglang umalingawngaw ang tunog ng mga sirena ng pulis sa labas ng warehouse. Maraming pulang ilaw ang nagliwanag sa paligid ng gusali.
Narinig namin ang malalakas na boses sa megaphone. “Corazon Almeda, napapaligiran kayo ng mga awtoridad. Sumuko kayo nang mapayapa.”
Nabitawan ng nanay ko ang kaniyang mamahaling bag. Napaupo siya sa semento, blangko ang tingin at nanginginig ang buong katawan. Ang lahat ng kaniyang pinagplanuhan sa loob ng maraming taon ay gumuho sa loob lang ng isang gabi.
Pumasok ang mga operatiba ng NBI kasama si Atty. Ramos. Agad nilang pinasuko ang mga tauhan ng nanay ko at binuhat ang mga bag ng nakatagong yaman. Nilapitan ng mga pulis ang aking ina at binitbit siya palabas.
Bago siya tuluyang mailabas, tumingin siya sa amin ni Ana. Walang natira sa kaniyang kayabangan, kundi purong kahihiyan at pagkatalo.
Lumapit sa amin si Atty. Ramos. “Joshua, Ma’am Ana, tapos na po. Secure na ang lahat ng ebidensya. Si Don Fernando naman ay kasalukuyan nang nasa kustodiya para sa kaniyang proteksyon at testimonya laban sa asawa niya.”
“Salamat, Atty. Ramos,” sabi ni Ana.
Tumingin sa akin si Atty. Ramos at tinapik ang balikat ko. “Joshua, humihingi ako ng pasensya kung kinailangan naming ilihim ito sa iyo. Kailangan naming matiyak na malinis ang intensyon mo kay Ana bago namin ilatag ang huling bitag.”
“Naiintindihan ko po, Ninong,” sagot ko habang humihinga nang malalim. Pakiramdam ko ay may malaking tinik na nabunot sa dibdib ko.
Umalis na ang mga awtoridad at naiwan kaming dalawa ni Ana sa loob ng tahimik na warehouse. Tumingin ako sa kaniya, sa babaeng akala ko ay simple lang, pero nagligtas pala sa akin at nagbigay ng hustisya sa lahat.
“Paano na tayo ngayon?” tanong ko sa kaniya. “Wala na ang Almeda Realty. Ang pamilya ko ay nasa kulungan.”
Lumapit sa akin si Ana at niyakap ako nang mahigpit. Ramdam ko ang init ng kaniyang katawan at ang pagmamahal na tapat.
“Magsisimula tayo muli, Joshua,” bulong niya. “Pero sa pagkakataong ito, hindi na sa maliit na apartment sa Tondo. At hindi bilang katulong at amo. Magsisimula tayo bilang mag-asawa na magkasamang mamamahala sa bagong Nexus Holdings.”
Hinalikan ko siya sa forehead. Ang gabi ng kasal namin na nagsimula sa takot, gulo, at matinding pagsubok ay nagtapos sa isang bagong simula na puno ng pag-asa. Nawala ang yaman ng pamilyang nagluwal sa akin, ngunit nahanap ko ang tunay na kayamanan sa piling ng babaeng pinili kong mahalin.